ਕੈਸ਼ ਬੁੱਕ › ਕੈਸ਼ ਬੁੱਕ ਦਾ ਫਾਰਮੈਟ

ਕੈਸ਼ ਬੁੱਕ ਫਾਰਮੈਟ: ਕੀ ਲਿਖੀਏ ਅਤੇ ਬੈਲੇਂਸ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ

ਕੈਸ਼ ਬੁੱਕ ਗੱਲੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਅਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਿਸਟ ਹੈ, ਤਾਰੀਖ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਐਂਟਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੈਲੇਂਸ ਨਾਲ। ਇਹ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਵਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਕੰਮ ਦੀ: ਇਸਦਾ ਬੈਲੇਂਸ ਉਸ ਕੈਸ਼ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਗਿਣ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਕਾਲਮ

ਐਂਟਰੀ ਦੀ ਤਾਰੀਖ।
ਵੇਰਵਾ: ਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਸ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ "ਕੈਸ਼ ਮੈਮੋ CM/26-27/041 · ਆਮ ਗਾਹਕ" ਜਾਂ "ਕਿਰਾਇਆ · ਸ਼੍ਰੀ ਅਰੋੜਾ"।
ਨੰਬਰ: ਬਿੱਲ, ਰਸੀਦ ਜਾਂ ਵਾਊਚਰ ਦਾ ਨੰਬਰ।
ਆਇਆ (ਰਸੀਦ): ਜੋ ਕੈਸ਼ ਆਇਆ।
ਗਿਆ (ਪੇਮੈਂਟ): ਜੋ ਕੈਸ਼ ਗਿਆ।
ਬੈਲੇਂਸ: ਇਸ ਐਂਟਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੱਲੇ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਕੈਸ਼ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਬੁੱਕ ਓਪਨਿੰਗ ਬੈਲੇਂਸ (ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਗਿਣਿਆ ਕੈਸ਼) ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲੋਜ਼ਿੰਗ ਬੈਲੇਂਸ 'ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਓਪਨਿੰਗ + ਆਇਆ − ਗਿਆ।

ਕੈਸ਼ ਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ

ਤਾਰੀਖ	ਵੇਰਵਾ	ਆਇਆ (₹)	ਗਿਆ (₹)	ਬੈਲੇਂਸ (₹)
02 Nov 2026	ਓਪਨਿੰਗ ਬੈਲੇਂਸ			8,500.00
02 Nov 2026	ਕੈਸ਼ ਵਿਕਰੀ (ਕੈਸ਼ ਮੈਮੋ)	14,200.00		22,700.00
03 Nov 2026	ਟੈਂਪੂ ਭਾੜਾ		1,200.00	21,500.00
04 Nov 2026	ਗਿੱਲ ਟ੍ਰੇਡਰਜ਼ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ	6,000.00		27,500.00
05 Nov 2026	ਕੈਸ਼ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ		20,000.00	7,500.00
06 Nov 2026	ਚਾਹ-ਨਾਸ਼ਤਾ		350.00	7,150.00
ਕਲੋਜ਼ਿੰਗ ਬੈਲੇਂਸ		20,200.00	21,550.00	7,150.00

8,500 + 20,200 − 21,550 = 7,150। 6 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਗੱਲੇ ਵਿੱਚ ₹7,150 ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਬੈਂਕ ਲਿਜਾਏ ₹20,000 ਕੈਸ਼ ਬੁੱਕ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਬੈਂਕ ਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਆਏ ਪੈਸੇ ਵਜੋਂ ਦਿਖਦੇ ਹਨ।

ਕੈਸ਼ ਬੁੱਕ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਬੁੱਕ

ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਰੱਖੋ। ਨੋਟ ਅਤੇ ਸਿੱਕੇ ਕੈਸ਼ ਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; UPI, ਕਾਰਡ, NEFT ਅਤੇ ਕਲੀਅਰ ਹੋਏ ਚੈੱਕ ਬੈਂਕ ਬੁੱਕ ਵਿੱਚ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਕਈ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੈਸਾ UPI ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੈਂਕ ਬੁੱਕ ਅਕਸਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪੈਸਾ ਲਿਜਾਣਾ (ਜਮ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਕਢਵਾਉਣਾ) ਕੌਂਟਰਾ ਐਂਟਰੀ ਹੈ: ਇਸ ਨਾਲ ਪੈਸਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਇਹ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਕਿੰਨਾ ਹੈ ਇਹ ਨਹੀਂ।

ਸਹੀ ਰੱਖਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ

ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਕੈਸ਼ ਗਿਣੋ ਅਤੇ ਬੁੱਕ ਨਾਲ ਮਿਲਾਓ। ਫ਼ਰਕ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕੋਈ ਐਂਟਰੀ ਛੁੱਟੀ ਜਾਂ ਗ਼ਲਤ ਹੈ; ਉਸੇ ਦਿਨ ਲੱਭੋ।
ਬੈਲੇਂਸ ਕਦੇ ਸਿਫ਼ਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਨਾ ਜਾਣ ਦਿਓ। ਜੋ ਕੈਸ਼ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਦੇ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਮਾਈਨਸ ਬੈਲੇਂਸ ਹਮੇਸ਼ਾ ਛੁੱਟੀ ਰਸੀਦ ਜਾਂ ਗ਼ਲਤ ਰਕਮ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਪੈਸਾ ਵੱਖਰਾ ਰੱਖੋ। ਘਰ ਕੈਸ਼ ਲਿਜਾਓ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਡਰਾਇੰਗ ਲਿਖੋ; ਆਪਣਾ ਪੈਸਾ ਪਾਓ ਤਾਂ ਪੂੰਜੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖਾਉਣਾ ਹੈ, ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ।
ਹਰ ਐਂਟਰੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ ਰੱਖੋ: ਕੈਸ਼ ਮੈਮੋ, ਰਸੀਦਾਂ ਅਤੇ ਵਾਊਚਰ। GST ਵਿੱਚ ਵਹੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਉਸ ਸਾਲ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਟਰਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ 72 ਮਹੀਨੇ ਰੱਖਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

ਅੱਜ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਕੈਸ਼ ਹੈ, ਜਾਣੋ।ਕੈਸ਼ ਬੁੱਕ ਖੋਲ੍ਹੋ